ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਸਵੈਗ ਹੈ ਤੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਦੀ ਤਾਜਾ ਰਿਪੋਰਟ
ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਵਰਗੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕੋਰੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। 
ਵਾਹਿਗੁਰੂ_ਚਾਹ_ਪੀ_ਲੋ ਪੂਰੀਆਂ ਖਾ ਲਓ:
ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉਤੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਢਲਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਧੁੰਦਲਾਪਣ (ਮੂੰਹ ਹਨੇਰਾ) ਹੋਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਲੰਗਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਗਰਮ ਗਰਮ ਪੂਰੀਆਂ ਤਲ਼ੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦੋ-ਤਿੰਨ ਗੈਸ ਭੱਠੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਚਾਹ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦੇਗੇ ਉਬਲ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਉਥੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਕਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਚਾਹ ਪੀ ਲਓ, ਪੂਰੀਆਂ ਖਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ”ਚਾਹ ਪੀਓ” ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਕ ਮਾਰਨ ਲਈ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ? ਉਤਸੁਕਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਕਿ ਇਹ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਗਰਾਂ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਅਸਰ:
ਦਰਅਸਲ, ਸਿੰਘੂ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 2-3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੁਰ ਕੇ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ, ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਉਪਰ ਹੌਲ਼ੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ਼ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ਼ ਭਰੇ ਪੀਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਥੱਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਲੰਗਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀਆਂ ਖਾਣ ਅਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ-ਮਿਠਾਸ ਭਰਪੂਰ ਬੋਲ-ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲੰਗਰ ਛਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਇਕ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਪੂਰੀਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ. ਇੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਿਕਨਿਕ ਵਰਗਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ_ਦੇ_ਪੁੱਤਰਾਂ_ਦਾ_ ਵੱਖਰਾ_ਸਵੈਗ:
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਜੀ, ਭਾਅ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ 17-18 ਸਾਲ ਦੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਮੁੰਡੇ, 25-30 ਸਾਲ ਦੇ ਜਵਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 80-90 ਸਾਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੱਕ ਸਭ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਟੌਰ੍ਹ-ਟੱਪੇ ਵਾਲ਼ੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਿਡ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਫੋਨ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਐਨਕਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਚੀਜ ਵਿਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਸਵੈਗ ਝਲਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਾਦਗੀ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿਚ ਪਲ਼ੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਮੁਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹੱਕ ਮੰਗਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਹਨ।
ਯੂ. ਪੀ.-ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨ:
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹਰਿਆਣੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ-ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਯੂ ਪੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁੱਕੇ ਜਿਹੇ ਪਤਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲ਼ੇ, ਧੋਤੀ ਪਹਿਨਦੇ, ਅੱਧ-ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਮਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਬਿਨਾ ਕੱਪੜੇ ਤੋਂ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਪੁਤਰਾਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਥੁੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰਬਤ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਹਾਰ-ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਯੂ ਪੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 6-6 ਫੁੱਟੇ ਜਵਾਨ ਅਤੇ , ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜੁੱਸਿਆਂ ਵਾਲ਼ੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਝ ਵੱਖਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਦਰਅਸਲ ਗੂਗਲ ਤੋਂ ਖੋਜ ਕੀਤਿਆਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ 70 ਵਿਆਂ ਦੀ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਹ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲੱਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਆਈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਕਾਜੂ ਬਦਾਮ:
ਅੱਗੇ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਇਕ ਘੰਟੇ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਨਿੱਕਲਦੀਆਂ ਗਰਮ ਰੋਟੀਆਂ ਉਪਰ ਘਿਓ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਰਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਰਮ ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਤਾਂ ਦਿਨ ਭਰ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆ ਕੇ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਕੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਬਦਾਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਰੰਗ ਹੈ।
ਕਣਕ-ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਢੇਰ:
ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ-ਤਰਪਾਲ ਵਿੱਚ ਢਕੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਚਾਵਲ-ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਲੰਮੇਂ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਹੋਏਗਾ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬੋਰੀਆਂ ਚੌਲ਼ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਰਿਫਾਈਂਡ ਤੇਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੀਪੇ ਹਨ, ਘੀ ਦੇ ਡੱਬੇ ਅਤੇ ਗਾਜਰ-ਗੋਭੀ ਆਲੂ ਟਮਾਟਰਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ੋਖਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ ਸਰਕਾਰ:
ਕਿਸਾਨ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਹਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੋਮਲਤਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਿਤ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਰੰਗ ਭਰੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਆਮ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ੋਖਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਫਸਲ ਵਧਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।  ਸਾਡਾ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*